Doğal yollardan gebelik şansı olmayan ya da belli bir süre diğer tedavi yöntemlerini denemesine rağmen hamile kalamayan çiftlerde tüp bebek yöntemine başvuruluyor. Bu yöntemde kadın yumurtalarının özel iğnelerle vücut dışına alınarak özel tekniklerle erkek spermiyle laboratuvar ortamında döllenmesi ve elde edilen embriyoların anne rahmine yerleştirilerek gebelik oluşturulması sağlanıyor. Ancak bu yöntemde başarıyı artırmanın püf noktaları çiftlerin zaman ve para kaybı yaşamaması için hayati önem taşıyor.
ÇOĞUL GEBELİĞE BAĞLI SORUNLAR
Avrasya Hospital’dan tüp bebek ve üreme endokrinolojisi uzmanı jinekolog Dr. Mehmet Koç, ülkemizde 35 yaş altı kadınlarda tek embriyo 35 yaş üstünde ise iki embriyo transferine izin verildiğine dikkat çekerek “Transfer edilen embriyo sayısı azaldıkça, tüp bebekte başarı şansı da azalıyor. Daha fazla embriyo verildiğinde ise başarı şansı artsa da çoğul gebeliklere bağlı problemler sıklaşıyor. Bu da bizleri daha az sayıda embriyo yerleştirmek ama daha fazla gebelik elde etmek için çalışmaya zorluyor” diyor.
MUAYENE ÇOK DİKKATLİ YAPILMALI
Tüp bebek tedavisinde her aşamanın başarı şansını etkilediğini ve hastayla yapılan ilk görüşmeden, bebeğin yerleştirildiği son aşamaya kadar her adımda titiz davranılmasının şart olduğuna değinen Dr. Koç “Başarıyı artırmak için ilk yapılması gereken; hastayla ilk karşılaşıldığında çok iyi bir değerlendirme ve dikkatli bir muayenedir. Gebelik şansını azaltacak bir durum varsa tedaviye başlamadan önce halledilmelidir. Tedavide kullanılacak ilaçlar ve dozu çok iyi ayarlanmalıdır. Zira ilaç dozu fazla olduğunda hiperstimülasyon (çok sayıda yumurta gelişme) riski; doz az olursa da istenenden az yumurta gelişir. Başlangıçta gözden kaçan bir polip bile tedaviyi iptal ettirebilir” diye konuşuyor.
TEDAVİ SEÇENEKLERİ
Dr. Mehmet Koç, tüp bebekle infertilite tedavisinde alternatif seçenekleri ise şu şekilde sıralıyor:
Blastokist transferi
Gebelik şansını en fazla artıran uygulamadır. Embriyolar uygun ortamda 5-6 güne kadar takip edilir ve artık rahim duvarına tutunmaya hazır hale gelince anne rahmine yerleştirilir.
Blastokist transferlerinin avantajları ise gelişim ve tutunma olasılığı daha yüksek olan embriyoları seçebilme şansı, az sayıda embriyo transfer ederek çoğul gebelik olasılığının azaltılması, embriyoları en yüksek gelişim potansiyeline sahip oldukları bu dönemde yani blastokist aşamasında dondurabilme imkanı vermesidir. Blastokist transferinin bir diğer yararı da embriyo kalitesi ve gebeliğin akıbeti hakkında bize fikir verebilmesidir.
Yapay anne karnı
Özellikle daha önce başarısız tüp bebek denemeleri olmuş embriyo kalitesi kötü olan hastalar için umuttur. Tüp bebek denemesi yapılacak annenin rahminden alınan hücreler dondurulur ve saklanır. Tüp bebek tedavisi esnasında yumurta toplandıktan ve döllendikten sonra oluşan embriyolar transfere kadar daha sonra çözülen bu hücrelerin içinde büyütülür. Bu hücreler embriyo gelişimini artırdıkları gibi, embriyolar rahme yerleşmeden rahim içi hücrelerle tanıştıkları için gebelik şansı artar.
Ailede genetik hastalık varsa en iyi yöntem Pre-implantasyon
Embriyolar anne rahmine verilmeden önce alınacak bir örnekle embriyoların kromozom yapısı incelenir ve kromozom yapısı normal olan embriyolar anne rahmine transfer edilir. Sağlıklı embriyo transferi yapıldığından; gebelik şansı artar, düşük yapma ihtimali azalır. Daha az sayıda embriyo transfer edildiğinden de çoğul gebelik ihtimali azalır. Bu işlem esnasında embriyolara zarar verme ihtimali çok çok azdır. Peki kimlere pre-implantasyon genetik tanı yapılmalı?
• Genetik hastalık taşıyanlar (Akdeniz anemisi, orak hücre anemisi, kistik fibrozis, SMA gibi tanısı mümkün olan bazı hastalıklar)
• Daha önce genetik hastalığı bulunan bir çocuk dünyaya getiren çiftlerde.
• Tüp bebek tedavisi yapılacak ve ancak ileri anne yaşı olan çiftlerde.
• Tekrarlayan hamilelik düşüğü olan çiftlerde.
• Çok sayıda uygulanmasına rağmen yardımcı üreme teknikleri ile gebelik elde edilememiş veya düşüklerle gebeliklerini kaybetmiş olan çiftlerde ve erkek kısırlığına bağlı kromozom bozukluğunda.
