|
 Geniz eti nedir? Geniz eti herkeste bulunur mu? Geniz eti çocuklarda nasıl sorunlara yol açar? Bir çocukta geniz eti problemi olduğu nasıl anlaşılır?Tedavisi nasıl yapılır? sorularınıza cevap bulabileceğiniz yazımıza tıklayınız...
ÇOCUKLARDA GENİZ ETİ SORUNLARI Geniz eti nedir? Geniz eti (adenoid vegetasyon),vücudun bağışıklık sisteminin (lenfoid dokunun) bir parçası olup genizde yerleşik kısmıdır. Geniz eti herkeste bulunur mu? Doğumdan itibaren her kişide bulunan geniz eti özellikle çocuklarda genizin büyük kısmını kaplar.Yaklaşık 6-7 yaşından sonra yavaş yavaş küçülmeye başlar ve genellikle de 15 yaşından sonra ya çok küçük bir kısmı kalır ya da hiç bulunmaz.Yetişkinlerde geniz eti bulunması çok çok nadirdir. Geniz eti çocuklarda nasıl sorunlara yol açar? 1 ila 4 yaşlar arasındaki bazı çocuklarda geniz eti tekrarlayan sık üst solunum yolu enfeksiyonlarına bağlı olarak hipertrofiye uğrar yani büyür ve aşağıdaki bozukluklara neden olur? 1-Ağız solunumu:Ağız açık uyuma,horlama.Ağız sürekli açık ve kurudur. 2-Tekrar eden sık üst solunum yolu enfeksiyonları 3-Sık göğüs enfeksiyonları 4-Tekrar eden orta kulak iltihapları 5-Orta kulakta sıvı birikimi ve işitme azlığı 6-Kronik orta kulak iltihabına da zemin hazırlar.
Bir çocukta geniz eti problemi olduğu nasıl anlaşılır? Aileden alınan hikaye çok önemlidir.Çocukta hasta olmadığı zamanlarda da ağız açık uyuma,horlama probleminin olması,gündüzleri ağzının sürekli açık durması,sık grip atakları geçirmesi ile şüphelenilir. Ayna yada endoskopik muayene (kamera) ile teşhisi kolayca konur.Ayrıca bu çocukların uzun yüz sendromu (adenoid yüzü)dediğimiz tipik bir yüz ifadeleri vardır.Gözlerin altı çökük,yorgun bakışlar,ağız açık duruş ve ince yüz yapısı ,yüksek damak ve bozuk dişler çok belirgindir. 
Tedavisi nasıl yapılır? Sık geniz eti iltihaplanması olan çocukları ilaç ile tedavi etmek zordur.Beraberin de solunum problemine de neden olan geniz etini enfeksiyon bulgularını en aza indirerek operasyon ile almak gerekir.Adenoidektomi denilen bu ameliyat genel anestezi ile yapılır.15-20 dk kadar sürer ve çocuk ameliyattan birkaç saat sonra taburcu edilir.
Bu ameliyatı yapmanın belli bir zamanı var mıdır?Yazın bu ameliyat yapılır mı? Eskiden polio (çocuk felci) mikrobu geniz etine yerleşip buradan yayılan bir mikrop olduğundan ve yaz aylarında polio salgınları olduğundan yapılmazmış.Ama artık aşılama ile bu sorun ortadan kalktığından böyle bir sınırlama yoktur.Geniz eti yazında kışında alınabilir.Ayrıca yaz aylarında kanama fazla olur gibi bir inanış da doğru değildir.
3 yaşından önce geniz eti alınır mı? Geniz eti uykuda soluk alıp vemenin durması,bir kaç saniye çocuğun soluksuz kalması sonra birden derin bir nefes alması şeklinde bir hikayeye neden oluyorsa ki biz buna “Uyku Apne sendromu”diyoruz.Bu durumda hiç yaş sınırı yoktur,hayati tehlikesi bulunduğundan çocuk 1-2 aylık da olsa alınır.Bu şikayet dışındaki nedenler varsa genellikle 3 yaşından önce geniz etini almalıyız.
Geniz etinin şikayetleri var ancak geniz eti alınmazsa neler olur? Sürekli ağız açık uyumaya bağlı olarak damak ve diş yapısında bozukluklar (yüksek damak,düzensiz dişler) iştahsızlık,sık orta kulak iltihaplanması,orta kulakta sıvı birikimi ve işitme azalması,düzensiz ve rahatsız uyku nedeniyle günlük aktivitede düşüklük, algılama ve üğrenme bozuklukları,huzursuzluk,gece altını ıslatma problemleri görülebilir. Yaptığımız bir çalışmada altını ıslatan çocukların yaklaşık %65 inde sebep solunum güçlüğüne yol açan geniz eti varlığıdır. Bu yüzden sık üst solunum yolu enfeksiyonu (grip,sarı-yeşil burun akıntısı,geniz akıntısı,öksürük) geçiren,gündüz ve gece uykusunda solunum problemi yaşayan,işitmesi ile ilgili sorunları olan gece alt ıslatma problemi olan çocukların mutlaka bir Kulak Burun Boğaz hastalıkları uzmanı tarafından görülmesi ve müdehale edilmesi gerekmektedir.
Op.Dr.Ebru TOPUZ KBB ve Baş-Boyun Cerrahisi Uzmanı |
