İLKYARDIM EĞİTİMİ

Op.Dr. Ahmet PERGEL

Genel Cerrahi Uzmanı

İLKYARDIM NEDİR ?

Hasta ve yaralıya gerekli ve yeterli müdahale

yapılıncaya kadar geçen sürede olay yerinde

bulunanlar tarafından mevcut imkanlarla

yapılan müdahalelerdir.

AMAÇ

Yaşamı tehdit eden faktörlerin ortadan kaldırılmasını sağlamaktır.

TEMEL UYGULAMALAR

Koruma

Bildirme

Kurtarma

KORUMA

Olay yerinde gerekli önlemler alınarak yeni kazaların oluşumu engellenir.

Çevre güvenliği sağlanır

BİLDİRME

İlgili yardım birimlerine en kısa sürede haber verilir.

Türkiye için 112 acil numarası kullanılır.

KURTARMA (MÜDAHALE)

Olay yerinde yapılan müdahaleleri kapsar.

Hızlı ve soğuk kanlı olmayı gerektirir.

İLK DEĞERLENDİRMEDE NE YAPILMALI

Hava yolu açık tutulmalı

Solunum sağlanmalı

Dolaşım sistemi kontrol edilmeli

İKİNCİ DEĞERLENDİRMEDE NE YAPILMALI

Konuşarak bilgi edinilir.

Tüm vücut ve sistemler kontrol edilir.

(baş, gövde,cilt, kol-bacaklar..)

HEİMLİCH MANEVRASI

Bilinci yerinde ise;

Hasta ayakta yada oturur durumdadır

Arkasında durulur bir el ile yumruk yapılarak başparmak göğüs kemiğinin hemen altına yerleştirilir, diğer el ile yumruk kavranır.

Arkaya ve yukarı doğru kuvvetle baskı uygulanır.

Yabancı cisim çıkana kadar 5-10 kez tekrarlanır

HEİMLİCH MANEVRASI

Bilinci yerinde değil ise;

Hasta düz bir zeminde başı yana çevrilerek yatırılır

Bacakları üzerine oturularak bir elin bilek kısmı göğüs kemiğinin hemen altına yerleştirilir diğer el ile destek sağlanır.

Arkaya ve yukarı doğru kuvvetle baskı uygulanır.

Yabancı cisim çıkana kadar 5-10 kez tekrarlanır

HEİMLİCH MANEVRASI

Bebeklerde;

Bebek bir kolun üzerinde yüzükoyun yatırılır, el ile baş ve boyun desteklenir.

Diğer el ile 8-10 kez sırtına hafif olmayacak şekilde vurulur.

KANAMA NEDİR?

Damar bütünlüğünün bozularak kanın damar dışına çıkmasıdır.

Dış kanama; vücut dışına kanama

İç kanama; vücut içine kanama (baş, göğüs, karın boşluğu)

DIŞ KANAMADA İLK YARDIM

Kanayan yer üzerine temiz bir bez ile tampon uygulanır.

Devam ediyorsa ikinci bir bez ile ilki kaldırılmadan üzerinden baskı uygulanır.

Üzerinden bandaj uygulanabilir.

Uzuv yukarı kaldırılır.

Kanama hala durmuyorsa turnike uygulanır.

TURNİKE HANGİ DURUMLARDA UYGULANIR?

Baskı uygulanmasına rağmen kanama durmuyorsa

Uzuv kopması varsa

Hasta transferi sırasında zorluk yaşanacaksa

Çok sayıda yaralı az sayıda ilkyardımcı varsa

TURNİKE UYGULANACAKSA

Genişliği en az 8-10 cm olmalı

Turnikeyi sıkmak için tahta parçası, kalem gibi malzemeler kullanılabilir.

Kanama durana kadar sıkılır.

Üzeri örtülmez.

Turnike uygulama zamanı belirtilmelidir.

Uygulanan bölgeye bağlı olarak 15-30 dk. sonra gevşetilmelidir.

Tek kemikli bölgelere uygulanır.

İÇ KANAMADA İLKYARDIM

ABC değerlendirilmeli.

Yara üzeri örtülür

Hareket ettirilmez

Tıbbi yardım istenir (112)

ŞOK NEDİR?

Kalp-damar sisteminin hayati organlara yeterli oranda kan gönderememesi ile ortaya çıkan tablodur.

ŞOK BELİRTİLERİ

Endişe ve huzursuzluk

Hızlı ve zayıf alınan nabız

Ciltte soğukluk, solukluk, nemlilik

Bilinç düzeyinde azalma

Hızlı ve yüzeyel solunum

Susuzluk hissi

Kan basıncında düşme

ŞOKTA İLKYARDIM

Kanama varsa durdurulur.

Solunum kontrol edilir

Şok pozisyonu verilir.

Sıcak tutulur.

Tıbbi yardım istenir (112)

YANIKLAR

Fizikse kaynaklı;

Isı

Elektrik

Donma

Sürtünme

Işın

Kimyasal kaynaklı;

Asit

Alkali

YANIĞIN CİDDİYETİNİN BELİRLENMESİ

Derinlik

Yaygınlık

Etkilenen bölge

Enfeksiyon riski

Yaş

Solunum yollarının etkilenmesi

Diğer risk faktörleri (diabet, HT, kalp yetm..)

YANIĞIN DEĞERLENDİRİLMESİ

Birinci derece yanık;

Deride kızarıklık, ağrı, ödem bulunur.

İkinci derece yanık;

Deride su dolu kabarcıklar (bül) oluşur. Ağrılıdır.

Üçüncü derece yanık;

Derinin tüm tabakası ile birlikte derialtı dokularda etkilenir. Ağrısızdır.

ISI YANIKLARINDA İLKYARDIM

Yanık bölge soğuk su altında tutulur

Giysiler ve takılar çıkarılır.

Su toplayan yerler patlatılmaz.

Temizliğe dikkat edilir.

Yanık üzeri temiz bir bezle örtülür.

Hastanın ısı kaybı önlenir.

Tıbbi yardım istenir

KİMYASAL YANIKLARDA İLKYARDIM

Etkilenen bölge bol suyla en az 20-25 dk. yıkanır.

Giysiler çıkarılır.

Hastanın ısı kaybı önlenir.

Tıbbi yardım istenir

DONMALAR

Birinci derece;

Deride solukluk, soğukluk hissi

Uyuşukluk

Sonrasında kızarıklık ve iğnelenme hissi.

Erken müdahale ile düzelme

DONMALAR

İkinci derece;

Deride ağrı, ödem, bül oluşumu.

Uyuşukluk

İyileşen büller siyah kabuk oluşturarak iyileşir.

DONMALAR

Üçüncü derece;

Deride geri dönülmez hasarlar oluşur.

Canlı dokudan kesin sınırla ayrılan siyah alanlar görülür.

DONMADA İLKYARDIM

Donan bölgenin ısısı gittikçe artan ısılarla ısıtılır.

Islak giysiler çıkarılır.

Nemli deri kurutulur.

Sıkmayan kuru ve yumuşak giysiler giydirilir.

Büller patlatılmaz.

Donan bölge ovulmaz.

Şuur açık ise sıcak içecek verilir.

Tıbbi yardım istenir.